CẤN #2: Kim loại X….
Link đến bài facebook: Facebook
Một bài tập vô cơ khá phổ biến với các bạn luyện thi HSGQG. Ad tìm thấy bài này trong một đề thi đề nghị Olympic 30/4, còn đề gốc ở đâu thì Ad cũng không rõ.
1. BÀI NÀY CÓ GÌ SAI?
Bài này có cái đoạn “Một mẫu kim loại X được ngâm trong nước có cân nặng 13,315 gam, trong khi đó đem ngâm cùng khối lượng mẫu kim lọai vào CCl4 chỉ nặng 12,331 gam”. Việc giải bài này thì phụ thuộc vào việc ứng dụng lực đẩy Archimedes. Thế nhưng, có vẻ như người ra đề hiểu nhầm hoặc lực đẩy Archimedes, hoặc cố tình viết đề một cách mơ hồ. Cụ thể, khi ngâm hoàn toàn một vật vào nước, ta có:
– Khi đặt cốc nước (có chứa vật đã cho) lên cân, ta vẫn thu được tổng khối lượng của cốc nước và khối lượng của vật, không thu được bất cứ số liệu gì về khối lượng biểu kiến của vật.
– Để thu được số liệu liên quan đến khối lượng biểu kiến của vật, một cách thông dụng là ta cần phải sử dụng lực kế để kéo vật lên và đọc số đo trên lực kế, sau đó quy đổi lại về giá trị khối lượng. Giá trị khối lượng lúc này thu được mới là khối lượng biểu kiến của vật.
Trong đề này, đề vừa không nói rõ đó là khối lượng biểu kiến của vật, cũng không nói rõ là làm sao để lấy được khối lượng đó.
Những ý kiến trên đã có sự góp ý của giáo viên Vật lý, tốt nghiệp thủ khoa Đại học Sư phạm Tp.HCM.
2. NÊN THAY ĐỔI NHƯ THẾ NÀO CHO HỢP LÝ?
Hoặc thay đổi hoàn toàn số liệu của đề bài, hoặc chỉnh sửa như sau:
– Bổ sung thêm “khối lượng biểu kiến” tại các chỗ cần thiết.
– Chỉ rõ ra rằng khối lượng biểu kiến này thu được bằng phương pháp đo nào. Vì nếu chỉ cân bằng cân thông thường thì không thể thu được giá trị khối lượng biểu kiến.
3. BÌNH LUẬN VỀ LỖI SAI NÀY:
Việc bài này sử dụng lực đẩy Archimedes để phân tích định tính một mẫu kim loại thì Ad thấy khá là. . . không thực tế. Trong Hóa học hiện đại ngày nay, Ad chưa hề thấy ai phân tích định tính như thế này. Tuy nhiên, ở những thời kỳ trước thì Ad không rõ.
Mặc dù vậy, Ad cũng không ủng hộ đề thi kiểu này lắm, vì vừa không thực tế và vừa yêu cầu học sinh phải nhớ kỹ lý thuyết Vật lý lớp 7 lớp 8.